MỤC LỤC

Mục lục .....1
Lời nói đầu .....3
Nội dung ..5
Chương I: Cái tất nhiên và cái ngẫu nhiên dưới cái nhìn của triết học Mác-xít 5
1.1. Một số vấn đề chung về phạm trù 5
1.1.1.Định nghĩa phạm trù và phạm trù triết học 5
1.1.2.Bản chất của phạm trù 5
1.2. Sự thống nhất giữa cái tất yếu và cái có thể - Nét đặc sắc trong phương pháp luận nghiên cứu của Ph.Ăngghen 6
1.2.1. Sự thống nhất giữa cái tất yếu và cái có thể ........................... 6
1.2.2. Nét đặc sắc trong phương pháp luận nghiên cứu của Ph.Ăngghen 7
1.3. Quan điểm của Đêmôcrít và Spinôda về cái tất nhiên và cái ngẫu nhiên..... 10
1.3.1. Quan điểm của Đêmôcrít về cái tất nhiên và cái ngẫu nhiên........... 10
1.3.2. Quan điểm của Spinôda về cái tất nhiên và cái ngẫu nhiên 10
1.4. Cặp phạm trù tất nhiên và ngẫu nhiên..... 11
1.4.1. Khái niệm về tất nhiên và ngẫu nhiên...............................................11
1.4.1.1. Khái niệm....................................................................................11
1.4.1.1. Lưu ý............................................................................................11
1.4.2. Mối quan hệ biện chứng giữa tất nhiên và ngẫu nhiên ..13
1.4.2.1. Tất nhiên và ngẫu nhiên đều tồn tại khách quan, độc lập với ý thức của con người và đều có vị trí nhất định đối với sự phát triển của sự vật...13
1.4.2.2. Tất nhiên và ngẫu nhiên đều tồn tại, nhưng chúng không tồn tại biệt lập dưới dạng thuần túy cũng như không có cái ngẫu nhiên thuần túy........13
1.4.2.3. Tất nhiên và ngẫu nhiên có thể chuyển hóa cho nhau..................14
1.4.3. Một số kết luận về mặt phương pháp luận.........................................15
Chương II: Vận dụng cặp phạm trù tất nhiên và ngẫu nhiên vào trong thực tiễn và nghiên cứu toán học........................................................................................16
2.1. Vận dụng cặp phạm trù tất nhiên và ngẫu nhiên vào trong sự nghiệp xây
dựng chủ nghĩa xã hội ở nước ta 16
2.2. Vận dụng cặp phạm trù tất nhiên và ngẫu nhiên vào trong nghiên cứu
toán học 17
Kết luận 26
Tài liệu tham khảo 27


A. LỜI NÓI ĐẦU

Từ xưa đến nay, việc nghiên cứu các hiện tượng ngẫu nhiên là một vấn đề rất phức tạp. Trong thực tế, đã có nhiều quan điểm trái ngược nhau và do vậy, khó có thể có một câu trả lời mỹ mãn về vấn đề này. Song, theo quan điểm duy vật biện chứng, tất cả những hiện tượng ngẫu nhiên và tất nhiên đều là kết quả của những nguyên nhân nào đó. Sự khác nhau giữa chúng chỉ là ở chỗ, cái tất nhiên gắn liền với nguyên nhân cơ bản, nội tại của sự vật, còn cái ngẫu nhiên là kết quả tác động của một số nguyên nhân bên ngoài. Trong thực tế, cũng đã có một số quan điểm cho rằng, những hiện tượng tất nhiên xảy ra theo quy luật, còn những hiện tượng ngẫu nhiên xảy ra không theo quy luật. Theo tôi, đó là một quan điểm sai lầm. Bởi lẽ, theo quan điểm mácxít, về thực chất, cả những cái tất nhiên và ngẫu nhiên đều tuân theo quy luật. Ở đây, sự khác nhau giữa chúng chỉ là ở chỗ, cái tất nhiên tuân theo một loại quy luật được gọi là quy luật động lực, còn cái ngẫu nhiên tuân theo một loại quy luật khác được gọi là quy luật xác suất thống kê. Quy luật động lực là quy luật mà trong đó, mối quan hệ giữa nguyên nhân là kết quả là mối quan hệ đơn trị, nghĩa là ứng với một nguyên nhân chỉ có một kết quả xác định. Chính vì vậy, nếu biết trạng thái ban đầu của một hệ thống nào đó, chúng ta có thể tiên đoán chính xác trạng thái tương lai của nó. Ngược lại, quy luật thống kê là quy luật mà trong đó, mối quan hệ giữa nguyên nhân và kết quả là mối quan hệ đa trị, nghĩa là ứng với một nguyên nhân thì có thể có những kết quả khác nhau. Vì vậy, theo quy luật xác suất thống kê, mặc dù biết trạng thái ban đầu của một hệ thống nào đó, nhưng người ta không thể tiên đoán chính xác được trạng thái của nó trong tương lai mà chỉ có thể dự báo được với một xác suất nhất định.
Hơn thế nữa, tính đặc sắc của